• امروز : سه شنبه - ۱۱ بهمن - ۱۴۰۱
  • برابر با : 10 - رجب - 1444
  • برابر با : Tuesday - 31 January - 2023
1

مقصر شکست طرح دریافت مالیات از خانه های خالی کیست؟

  • کد خبر : 55447
  • ۲۰ آذر ۱۴۰۱ - ۸:۱۹
مقصر شکست طرح دریافت مالیات از خانه های خالی کیست؟
طرح شناسایی و دریافت مالیات از خانه های خالی که با هدف جلوگیری از احتکار و کمک به خانه دار شدن جامعه به اجرا در آمده است به نظر می رسد که پیشرفت قابل توجهی نداشته است.
دولتمردان یکی از مهمترین راهکارهای کنترل تورم مسکن را، اخذ مالیات از خانه های خالی عنوان می کنند و از طرفی با اجرای این طرح تصمیم دارند تا بر درآمد های مالیاتی دولت نیز بیفزایند.
کارشناسان دولتی معتقدند اخذ مالیات از خانه ها، تأثیر مثبتی بر فضای امروز کسب و کار در حوزه مسکن خواهد داشت. به گفته آنها طرح دریافت مالیات از خانه های خالی می تواند، موضوع تولید مسکن که مبنای جهش تولید مسکن در کشور است را عملیاتی کند و لذا اعتقاد دارند اجرای صحیح و جدی این قانون می تواند در فضای اجاره نشینی مسکن نیز مؤثر واقع شود.
یکی از دغدغه های مهم مردم در دو سال گذشته افزایش بی رویه اجاره بهای مسکن بوده است.در این راستا قانون تعیین سقف اجاره بها در دستور کار دولت قرار گرفت. همچنین پرداخت ودیعه مسکن نیز از دیگر اقدامات حمایتی دولت در این زمینه بوده است اما هرچند این اقدامات به عنوان مسکنی در بازار مسکن می تواند کارساز باشد، اما برای کنترل قیمت مسکن و حمایت واقعی از مستأجران تاکنون کار ساز نبوده است.
در حال حاضر یکی از مهمترین چالش های پیش رو برای اخذ مالیات از خانه های خالی نبود پایگاه های اطلاعاتی جامع در کنار برخی ساختارهای معیوب این قانون است که عملاً اغلب واحدهای مسکونی خالی از سکنه را از مالیات معاف کرده است و لذا برخی از کارشناسان توصیه می کنند در این شرایط اخذ مالیات سالیانه از تمامی زمین ها و یا خانه ها اگر اجرا می شد بیشتر می توانست دولت را برای افزایش درآمدهای مالیاتی و یا حل مسکن کمک کند.
مالیات راه حل مشکل مسکن نیست
حسین ابراهیمی دکترای جغرافیای شهری و مدرس دانشگاه در اینباره اظهار می کند: دولت علت اجرای وصول مالیات از خانه های خالی را حل مشکل مسکن عنوان می کند در حالی که به وضوح نمایان است که این طرح مشکلی از مسکن را حل نمی کند.
وی اذعان می کند: امروزه در جهان شاهدیم گرایش اصلی دولت ها برای مداخله در بازار مسکن، حمایت از سمت تقاضاست و لذا تسهیلات خرید مسکن ۸۰ درصد قیمت مسکن را شامل می شود اما ما حتی اگر بخواهیم در ایران چنین تسهیلاتی هم بدهیم با فرض اینکه بانک ها توان و انگیزه تسهیلات دهی داشته باشند، با محاسبه نرخ سود تسهیلات بانکی ۱۸ درصد، اقساط این تسهیلات به حدی خواهد بود که بازپرداخت آن از توان بسیاری از خانوارهای ایرانی خارج است.
وی اذعان می کند: دولت مدعی است که ما خانه های خالی بسیاری داریم که همگی احتکار شده است لذا باید اذعان کرد واحدهای خالی عمدتا از نوع لوکس یا ویلا هستند لذا افرادی که از اجاره خانه خود صرف نظر می کنند آنقدر پول دارند که مالیات دولت را هم می پردازند لذا باز هم دولت به هدف خود برای ورود این خانه ها به بازار نخواهید رسید.
این کارشناس اقتصادی عنوان می کند: در حال حاضر بازار مسکن در کشور ما به محلی برای خریدهای سرمایه گذاری تبدیل شده و تقریباً از خریداران مصرفی خالی شده است؛ تعداد معاملات نیز این موضوع را تا حدودی تأیید می کند که بازار در انحصار خریداران سرمایه ای است.
وی به ما می گوید: از سوی دیگر با توجه به حداقل دستمزدهای کارگری و حقوق و مزایای کارمندی، در صورتی که یک خانوار بخواهد نیمی از درآمد خود را پس انداز کند تا بتواند خانه دار شود، با احتساب میانگین دستمزد کارگری ۶ میلیون تومان، حدود یک قرن طول می کشد تا خانه دار شود.
طرح محکوم به شکست
ابراهیمی عنوان می کند: در هیچ جای دنیا مالیات خانه های خالی را به عنوان درآمد مالیاتی در نظر نمی گیرند؛ چون مقدارش چندان زیاد نیست اگر هم شاهد دریافت مالیات در کشورهای دیگر هستیم از طرفی مشاهده می شود که در آنجا مشکل مسکن حل شده و لذا دولت طرح های مالیاتی را به مرحله اجرا گذاشته است تا صاحب خانه از ترس مالیات، واحد خود را وارد بازار کند.
وی تاکید می کند: پیش نیاز چنین طرح هایی آن است که به اندازه نیاز جامعه، مسکن تولید کنید و جلوی احتکار آن را بگیرید در حالی که ما هنوز با کسری مسکن در بخش تقاضای واقعی مواجهیم.
این مدرس دانشگاه ابراز می کند: ما در خصوص اجرای قانون مالیات بر خانه های خالی مشاهده می کنیم که مردم از ثبت خانه های خالی خود در سامانه مرتبط به هیچ وجه استقبال نکرده اند و مدیران دستگاه های دولتی نیز نبود اطلاعات کافی برای اجرای اخذ مالیات از خانه های خالی را ندارند لذا بدون شک همان طور که آمار ها نشان می دهد در این طرح با شکست روبرو هستیم.
وی از محرز نبودن اطلاعات اقامتگاه ها، فاقد سند بودن بسیاری از املاک؛ نبود سامانه جامع و هماهنگی بین دستگاه های اجرایی دولت و نقصان از زیرساخت های ارتباطی و اطلاعاتی لازم به عنوان مهم ترین مشکلات موجود دراخذ مالیات از خانه های خالی یاد می کند و می افزاید: یکی از مهم ترین دلایل جهش قیمت مسکن، سفته بازی و سوداگری در بازار زمین به عنوان گرانترین نهاده ساختمانی است لذا شاید اگر سیستم دریافت مالیات سالانه از زمین مشمول مالیات می شد فرآیند تنظیم گری در بازار مسکن از بالادست این بازار بهتر کلید می خورد.
مالیات های وصول شده در خراسان رضوی
در همین حال مدیرکل امور مالیاتی خراسان رضوی با اشاره به اینکه نسبت به شناسایی خانه های خالی اقدام شده است می گوید: البته بنا به دلیل اعتراض برخی از مالکان و اصلاح ثبت اطلاعات این آمار در مهر ماه امسال بروزرسانی شده است.
احمد مدبرنیا با بیان اینکه در این رابطه تعداد پنج هزار و ۹۶۰ خانه های خالی در استان خراسان رضوی شناسایی شده است بیان می کند: مجموع مالیات تشخیصی برای این تعداد حدود ۷۹ میلیارد تومان برآورد شده است.
وی در خصوص نحوه جمع آوری اطلاعات خانه های خالی استان ابراز می کند: در این رابطه اداره کل راه و شهرسازی در ابتدای سال اطلاعات تعداد ۶ هزار و ۴۶۷ خانه خالی را اعلام کرد که پس از ثبت اعتراضات توسط مالکان و اصلاحات مربوطه، در مهر ماه آمار تعداد این آمار به پنج هزار و ۹۶۰ مورد رسید.
مدیرکل امور مالیاتی خراسان رضوی در پاسخ به سوالی درباره میزان دریافت مالیات از خانه های خالی، ابراز می کند: تا کنون فقط هفت مورد پرداخت انجام داده اند که در کل مبلغ آن ۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است.
وی هم چنین در خصوص نحوه وصول این مالیات در صورت استنکاف مودیان در پرداخت نیز توضیح می دهد: با توجه به اینکه آمار اصلاحی به تازگی (در مهرماه) به ما اعلام شده برگه های تشخیص مالیات را به مودیان اعلام می کنیم و در صورتی که توجه نکردند مرحله بعد عملیات اجرایی صورت می گیرد.
وی متذکر می شود: بر اساس ماده ۲۱۸ مالیات های مستقیم اگر فردی بدهی مالیاتی داشته باشد و پرونده به قسمت اجراییات ارجاع شده باشد، ممنوع الخروج می شود و حساب های بانکی و اموال وی نیز توقیف خواهد شد.
تاخیر در اجرا
قانون مالیات بر خانه های خالی باوجود تصویب مجلس در پنجم آذر ۱۳۹۹ و تایید شورای نگهبان در تاریخ ۲۶ آذرماه همان سال، هنوز در گردونه شکل گیری ساختار اجرایی می چرخد.
اخذ مالیات بر خانه های خالی در چارچوب اصلاحات قانون مالیات های مستقیم مصوب ۱۳۹۴ و در قالب حکم ماده (۵۴) مکرر آن بار دیگر جنبه قانونی به خود گرفت؛ طبق این ماده، واحدهای مسکونی واقع در شهرهای با جمعیت بیش از یکصد هزار نفر که به استناد سامانه ملی املاک و اسکان کشور به عنوان «واحد خالی» شناسایی می شوند، از سال دوم به بعد مشمول مالیات به نسبتی از مالیات بر اجاره خواهند شد.
در این قانون مالیات واحدهای خالی در سال دوم معادل یک دوم مالیات متعلقه، سال سوم برابر مالیات متعلقه و سال چهارم و به بعد ۱.۵ برابر مالیات متعلقه خواهد بود.
در گذشته مالیات بر خانه های خالی تا پایان سال ۱۳۸۰ به موجب مواد (۱۰) و (۱۱) قانون مالیات های مستقیم مصوب ۱۳۶۶ اخذ می شد، اما با توجه به برخی اشکالات قانونی و اجرایی آن به ویژه اشکالات مربوط به شناسایی خانه های خالی و نحوه ارزش گذاری در چارچوب اصلاحات قانون مالیات های مستقیم در سال ۱۳۸۰ لغو شد.
تجربه برخی از کشورهای جهان در اخذ مالیات از خانه های خالی نشان می دهد که این کشورها در کنترل این بخش از تقاضای سوداگرانه بازار مسکن عملکرد مثبتی داشتند به طوری که در این کشورها تعداد خانه ها بسیار کمتر بود و سازندگان از ترس پرداخت مالیات، واحدهای خود را در اسرع وقت به بازار عرضه می کردند.
در مجموع وضع اخذ مالیات از خانه های خالی ایجاد تعادل بیشتر در عرضه و تقاضای مسکن و جلوگیری از سوداگری در بازار است، زیرا این نوع مالیات با افزایش هزینه خالی نگه داشتن واحدهای مسکونی، سازندگان را برای فروش واحدهای خود ترغیب می کند.
اجرای این بند از قانون در ماه های اخیر و با افزایش قیمت مسکن بار دیگر بر سر زبان ها افتاد؛ وزارت راه و شهرسازی برای مقابله با بی ثباتی قیمت ها و تعادل بخشی در بازار ۹ راهکار ارائه داد که دریافت مالیات از خانه های خالی یکی از این راهکارهای این وزارتخانه بود اما به نظر می رسد تا اینجای کار اجرای این قانون کمک شایانی به حل مشکل مشکن نکرده است!
لینک کوتاه : https://jamsa.ir/?p=55447
  • نویسنده : جامع مهندسان ساختمان ایران
  • ارسال توسط :
  • منبع : اخبار ساختمان
  • 19 بازدید
  • دیدگاه‌ها برای مقصر شکست طرح دریافت مالیات از خانه های خالی کیست؟ بسته هستند

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0

دیدگاهها بسته است.